Sign In

Co-production กระบวนการร่วมสร้างสรรค์ไอเดีย ออกแบบ และทดลองทำเพื่อแก้ไขปัญหาที่เชื่อมโยงกัน

Hatyai Signature Hotel
  • Event date:
    มิถุนายน 29, 2022 at 3:00 PM
  • Event end:
    มิถุนายน 29, 2022 at 4:30 PM

This post is also available in: English

คำอธิบายบทเรียน:

กระบวนการร่วมผลิต: ร่วมสร้างสรรค์ ร่วมออกแบบ และสร้างต้นแบบ

(CO-Production Process: Co-creation, Co-design, and Prototyping)

ในบริบทของแพลตฟอร์มนวัตกรรมทางสังคม (SIP) การร่วมสร้างสรรค์คือกลไกในการนำผู้มีส่วนได้ส่วนเสียรายใหม่ ๆ มาพบกันและร่วมพัฒนาแนวทางการรับมือปัญหาที่ซับซ้อนจนดูเหมือนไม่มีทางออกที่เป็นรูปธรรม (ปัญหาที่ “ชั่วร้าย” – wicked problem)

แพลตฟอร์มนวัตกรรมทางสังคมเอื้อให้เกิดกระบวนการร่วมสร้างสรรค์ขนาดใหญ่ใน 5 ระดับที่แตกต่างกัน ได้แก่ การระดมความคิดริเริ่มในชุมชน สตาร์ทอัพและการเป็นผู้ประกอบการทางสังคม การสร้างหุ้นส่วนขนาดใหญ่ระหว่างภาครัฐและเอกชน การปรับรูปแบบบริการภาครัฐในปัจจุบันที่ดำเนินการโดยหน่วยงานท้องถิ่น (ซึ่งนำไปสู่บริการเชิงนวัตกรรมที่ไม่เคยมีมาก่อน) และกฎระเบียบใหม่ที่เกี่ยวข้องกับความท้าทายใหม่ (ภาวะฉุกเฉินด้านสภาพอากาศ, โควิด, การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล ฯลฯ)

หากเราสร้างพอร์ตโฟลิโอขึ้นจากแนวคิดที่มีอยู่เดิมเท่านั้น เราก็จะมีข้อจำกัดในการสร้างผลกระทบเชิงระบบ แต่การร่วมสร้างสรรค์จะทำให้เราสามารถปรับเปลี่ยนแนวคิดหรือโครงการที่กำลังเกิดขึ้นในพื้นที่ได้ รวมถึงสร้างต้นแบบใหม่ ๆ ที่จะถูกเพิ่มเข้าไปในพอร์ตโฟลิโออีกด้วย พอร์ตโฟลิโอขั้นสูงและมีประสิทธิภาพซึ่งเน้นคนเป็นศูนย์กลางจะต้องมีความสมดุลระหว่างแนวคิดใหม่/ต้นแบบ โครงการ และโครงการนำร่อง

  • โครงการที่มีอยู่ – คือโครงการที่ได้ผลและสนองตอบต่อการรับรู้ของผู้คน และดึงมาจากการกระบวนการการทำแผนที่
  • โครงการนำร่อง – คือโครงการที่จะสร้างแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์สิ่งที่ได้ผลที่เกิดขึ้นในพื้นที่ใกล้เคียงหรือที่คล้ายกัน
  • โครงการต้นแบบใหม่ – เกิดจากกระบวนการร่วมสร้างสรรค์ และการจัดการช่องโหว่

การก่อกำเนิดแนวความคิดที่สร้างสรรค์ การออกแบบ และการสร้างต้นแบบของแนวทางแก้ปัญหาใหม่ ๆ คือการทำให้สิ่งต่าง ๆ ดูจับต้องได้และกลายเป็นจริง สิ่งที่เป็นหัวใจคือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลักและพันธมิตรที่เกี่ยวข้องในกระบวนการต้องเข้าใจและทุ่มเทให้กระบวนการนี้อย่างเต็มที่ และสิ่งสำคัญคือต้องแยกความแตกต่างของโครงการ 3 ระดับข้างต้นให้ได้ และทำความเข้าใจแบบบูรณาการ และไม่ลืมเชื่อมโยงเข้ากับกระบวนการฟังอย่างลึกซึ้งและการตีความร่วมกัน

ร่วมสร้างสรรค์: คือการแบ่งปันแนวคิดใหม่ ๆ ที่สนองตอบต่อภาพแทนอัตลักษณ์หรือรูปแบบของเรื่องเล่า (persona) คือการร่วมสร้างคุณค่าใหม่ (แนวคิด แนวทางแก้ปัญหา ผลิตภัณฑ์ และบริการ) ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การร่วมสร้างสรรค์คือรูปแบบหนึ่งของนวัตกรรมในการทำงานร่วมกัน กล่าวคือมีการแบ่งปันและปรับปรุงแนวคิดร่วมกัน แทนที่จะเก็บไว้กับตัวเอง

ร่วมออกแบบ: คือการพัฒนาและสร้างแนวคิดใหม่ ๆ ที่มีความเฉพาะเจาะจง คือแนวทางการออกแบบที่พยายามสร้างการมีส่วนร่วมให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดในกระบวนการออกแบบ เพื่อให้มั่นใจว่าผลลัพธ์จะตรงตามความต้องการของพวกเขาและนำไปใช้ได้จริง การร่วมออกแบบประกอบด้วยการตัดสินใจร่วมกัน ทุกคนที่มีส่วนร่วมมีอำนาจเท่าเทียมกัน มีทักษะและประสบการณ์ที่เกี่ยวข้อง และมาร่วมมือกันสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์หรือบริการที่จับต้องได้

การสร้างต้นแบบ: คือการทดสอบแนวคิดใหม่ คือกระบวนการทดลองที่ทีมออกแบบลองนำแนวคิดไปประยุกต์เข้ากับผลิตภัณฑ์หรือบริการที่จับต้องได้ ทีมจะสร้างต้นแบบที่สอดคล้องกับแนวคิดในระดับต่างๆ เพื่อให้เห็นภาพของแนวคิดการออกแบบและนำไปทดสอบกับผู้ใช้จริง การสร้างต้นแบบจะช่วยให้เราสามารถปรับแต่งและตรวจสอบการออกแบบของเราเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์/บริการที่เหมาะกับผู้ใช้งาน กระบวนการขั้นต้นอันประกอบด้วยการฟังเชิงลึก การตีความร่วมกัน และการวิเคราะห์ร่วมกัน จะนำไปสู่การค้นหาคุณค่าที่มีร่วมกัน พื้นที่ของโอกาสและอุปสรรคที่จะกระตุ้นให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้องในกระบวนการมาสร้างสรรค์ร่วมกันอย่างเป็นธรรมชาติ กระบวนการอันครอบคลุมนี้จะช่วยจุดประกายความคิดมากมายอันจะกลายเป็นพื้นฐานของการร่วมออกแบบและการสร้างต้นแบบ กระบวนการนี้ไม่ใช่กระบวนการแบบเส้นตรง แต่เป็นระบบที่มีการพัฒนาตลอดเวลา ซึ่งหมายถึงอาจต้องมีการทำซ้ำอย่างรวดเร็วหลายๆ ครั้ง และเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดขึ้น

การร่วมสร้างสรรค์เปิดโอกาสให้ทุกคนได้อภิปรายแนวคิดและความคิดเห็นของตนอย่างไม่ต้องเหนียมอาย เพื่อที่ว่าเมื่อสิ้นสุดกระบวนการ เราจะได้สามารถจัดลำดับความสำคัญของแนวคิดต่าง ๆ ได้ การร่วมออกแบบช่วยทำให้ปฏิสัมพันธ์ของคนในทีมเป็นไปอย่างมีโครงสร้างโดยมีแนวคิดเหล่านั้นเป็นศูนย์กลาง และช่วยให้ผู้เข้าร่วมมีเป้าหมายและมุ่งสู่ผลลัพธ์ที่เฉพาะเจาะจงและสอดคล้องกันเพื่อก้าวไปข้างหน้า องค์ประกอบสุดท้ายคือการสร้างต้นแบบ ซึ่งเกี่ยวกับการนำแนวคิดดังกล่าวไปปรับใช้และทดลอง

วิทยากร: Fernanda Barros จากศูนย์การศึกษาสังคมและการเมือง (The Agirre Lehendakaria Center)

สรุปสาระสำคัญ

Session นี้เป็นกระบวนการที่ต่อเนื่องกันโดยจะมีคุณ Blanca Gramic จาก ALC ในการอธิบายการทำกระบวนการ Co-creation co-design และ prototype ที่ทำต่อเนื่องกัน

การทำ co-creation นั้นเป็นต้นทางของการทำ Co-design และ prototype งานที่ใน portfolio ทำแต่ prototype เลย มันมีโอกาสที่จะมีความล้มเหลวมาก เพราะไม่ได้มองเห็นอำนาจ อิทธิพลของตัวคนที่อยู่ในระบบชุมชนและธุรกิจของการเปลี่ยนแปลง เช่น โครงการของปากีสถาน ที่ต้นแบบทำจากภายในชุมชนไปสู่การทำ interconnect โครงการริ่เริ่มแบบนี้ทำผ่าน personas ที่แตกต่างกันจากกระบวนการฟัง ระบุ partner ความท้าทายและโอกาส แล้วทำ sense making ทำการวิเคราะห์ cross analysis ทำ cross cutting profile หา Gap ว่าต้องทำอย่างไรถึงจะตอบโจทย์ตัว personas เพื่อให้แน่ใจว่าได้รับการดูแล เช่น persona ที่ชื่อว่า Arif ไม่มีการทำงานของชุมชนที่ตอบสนองความต้องการของเขา ก็ต้องหาไอเดียที่ทำแล้วตอบโจทย์ของเขาด้วย

เวลาทำ Co-creation จะมีการจัดระเบียบไอเดีย ในการที่จะเอามาร่วมสร้างสรรเพื่อพิจารณาว่าในระบบของระดับห้าระดับนั้นเป็นอย่างไร ตารางนี้คือ co-creation Dashboard ว่าในแต่ละประเด็นนั้น แต่ละตัวแสดงจะมีส่วนในการจัดการแต่ละมิติได้อย่างไร โดยตั้งคำถามว่าเราจะได้ทำอะไรได้บ้าง (How might we) แชร์ไอเดียไว้ตรงกลางตารางคำถาม แล้วเอาโพสอิทแปะ ก็จะได้ไอเดียที่หลากหลาย กับสิ่งที่จำเป็นในการแก้ปัญหา สิ่งใหม่ และหน่วยงานหรือคนที่เราควรดึงให้เข้ามามีส่วนร่วมด้วย ซึ่งผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการออกแบบที่ดีจะต้องมีความหลากหลายจากหลายภาคส่วนหลายระดับ จะช่วยให้ไอเดียที่สำคัญที่สอดคล้องกับวิชาชีพ/ประเด็น/ข้อมูลเทคนิคที่สะท้อนออกมา แล้ว Facilitator ต้องทำหน้าที่เชื่อมต่อไอเดียที่ได้ออกมาเข้าด้วยกันว่ามันไปด้วยกันได้แค่ไหน เช่น ไปถึงขั้นธุรกิจได้หรือไม่ การที่มันมาจากการทำร่วมกัน มันทำให้คนรู้สึกเป็นเจ้าของเช่น social enterprise ที่กลุ่มเปราะบางผู้สูงอายุมาทำงานร่วมกัน มันเกิดการดูแลร่วมกัน เกิดความเป็นเจ้าของมีกิจกรรมร่วมกัน แล้วธุรกิจก็ทำงานเพื่อสังคมไปพร้อมกัน อย่างไรคือเริ่มจากตัวแสดงที่มีตัวตนในพื้นที่ ทำเล็กๆในพื้นที่ ดูความคาดหวังของคนในพื้นที่ ดูกำลังคนในพื้นที่ให้เค้าทำ ไม่ทำงานแบบ Silo ที่มีภาครัฐมาให้เงิน ทำต้นแบบ แล้วก็ไม่ได้เชื่อมต่อ

อีกเครื่องมือหนึ่งของการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียก็คือ การทำ Stakeholder Analysis ที่หาว่าใครเป็นคนที่มีอำนาจน้อยแต่ว่าอยากจะมีส่วนร่วม และใครที่มีอำนาจมากและอยากมีส่วนร่วม ใครมีความสนใจมากแต่มีอำนาจน้อยก็อาจจะรักษาความสัมพันธ์แล้วเมื่อเขามีอำนาจมากขึ้นก็เชิญเข้ามาหารือเพิ่มเติม

เมื่อจะเริ่มโครงการก็ทำ Business model canvas จาก Prototype ในการดำเนินงานที่ต้องเผชิญกับผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียซึ่งมีความหลากหลาย

เอกสารประกอบการอบรม “ร่วมสร้างสรรค์ ร่วมออกแบบ และสร้างต้นแบบ”

Location

Add Review

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

Rating

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ กรุณาศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และกดยอมรับ/allow

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึกการตั้งค่า